وقتی چک پرداخت نشود، دارنده چک چند راه برای وصول وجه آن دارد. این راهها شامل روشهای حقوقی و کیفری است هدف ما در این مقاله بیان موارد و روش های وصول وجه چک است که در ادامه به طور ساده و روان توضیح داده میشوند.
در زیر روشهای وصول وجه چک پرداختنشده را به صورت کامل توضیح میدهیم.
برای وصول وجه چکی که پرداخت نشده است، چهار روش اصلی وجود دارد:
۱. اقامه دعوای حقوقی
۲. تقاضای صدور اجراییه از دادگاه
۳. تقاضای صدور اجراییه از اداره ثبت اسناد
۴. طرح شکایت کیفری
۱. اقامه دعوای حقوقی
دارنده چک میتواند با مراجعه به دادگاه، یک دعوای حقوقی برای وصول وجه چک مطرح کند.
– دارنده چک: شخصی است که چک در دست اوست. فرقی ندارد چک به نام او صادر شده یا از طریق پشتنویسی (ظهرنویسی) به او منتقل شده باشد.
– حقوق دارنده چک: حتی اگر چک پس از برگشت از بانک به شخص دیگری منتقل شود، آن شخص نیز میتواند علیه صادرکننده چک دعوای حقوقی مطرح کند.
مثال:
اگر آقای الف چکی را از آقای ب دریافت کند و چک برگشت بخورد، آقای الف میتواند علیه آقای ب دعوای حقوقی مطرح کند. حتی اگر آقای الف چک را به آقای ج منتقل کند، آقای ج نیز میتواند علیه آقای ب دعوا کند.
۲. تقاضای صدور اجراییه از دادگاه
دارنده چک میتواند از دادگاه تقاضای صدور اجراییه کند.
شرایط: گواهی عدم پرداخت (برگشت چک) باید به نام دارنده چک صادر شده باشد.
نکته مهم:
اگر چک پس از صدور گواهی عدم پرداخت به شخص دیگری منتقل شود، این انتقال یک انتقال مدنی محسوب میشود و منتقلالیه (شخص جدید) نمیتواند تقاضای صدور اجراییه کند.
مثال:
اگر گواهی عدم پرداخت به نام آقای الف صادر شده باشد، فقط آقای الف میتواند تقاضای صدور اجراییه کند. اگر آقای الف چک را به آقای ج منتقل کند، آقای ج نمیتواند اجراییه بگیرد.
۳. تقاضای صدور اجراییه از اداره ثبت اسناد
دارنده چک میتواند از اداره ثبت اسناد نیز تقاضای صدور اجراییه کند.
شرایط: گواهی عدم پرداخت باید به نام دارنده چک صادر شده باشد.
مزیت: این روش سریعتر از مراجعه به دادگاه است و نیازی به طی کردن مراحل طولانی دادرسی ندارد.
مثال:
اگر گواهی عدم پرداخت به نام آقای الف صادر شده باشد، او میتواند با مراجعه به اداره ثبت اسناد، تقاضای صدور اجراییه کند.
«اگر به دنبال یک وکیل متخصص هستید، فرصت را از دست ندهید!
برای حل مشکلات حقوقی خود، همین حالا با رضا چراغی، وکیل دادگستری تهران تماس بگیرید.»
۴. طرح شکایت کیفری
دارنده چک میتواند در صورت عدم پرداخت چک، شکایت کیفری علیه صادرکننده چک مطرح کند.
دارنده چک برای طرح شکایت کیفری: شخصی است که اولین بار چک را به بانک ارائه کرده و گواهی عدم پرداخت نیز به نام او صادر شده است.
نکته:
اگر چک پس از برگشت از بانک به شخص دیگری منتقل شود، آن شخص نمیتواند شکایت کیفری مطرح کند، زیرا تنها شخصی که گواهی عدم پرداخت به نام او صادر شده است، حق طرح شکایت کیفری دارد.
مثال:
اگر آقای الف چک را به بانک ارائه کند و گواهی عدم پرداخت به نام او صادر شود، فقط آقای الف میتواند شکایت کیفری کند. اگر آقای الف چک را به آقای ج منتقل کند، آقای ج نمیتواند شکایت کیفری مطرح کند.
نکات تکمیلی
– انتقال چک پس از برگشت: اگر چک پس از برگشت از بانک به شخص دیگری منتقل شود، این انتقال یک انتقال مدنی محسوب میشود. در این حالت، منتقلالیه (شخص جدید) نمیتواند تقاضای صدور اجراییه یا طرح شکایت کیفری کند، اما میتواند دعوای حقوقی مطرح کند.
– انتخاب روش مناسب: انتخاب روش وصول وجه چک بستگی به شرایط دارنده چک دارد. اگر گواهی عدم پرداخت به نام دارنده چک صادر شده باشد، روشهای سریعتر مانند اجراییه یا شکایت کیفری مناسب هستند. در غیر این صورت، دعوای حقوقی گزینه بهتری است.
مثال نهایی:
اگر آقای الف چک را به بانک ارائه کند و گواهی عدم پرداخت به نام او صادر شود، او میتواند از هر چهار روش استفاده کند. اما اگر چک را به آقای ج منتقل کند، آقای ج فقط میتواند دعوای حقوقی مطرح کند.
جمع بندی:
در این مقاله سعی کردیم روش های وصول وجه چک را به صورت کامل بیان کنیم البته شرح مفصل هر کدام از این روش ها در مقالات مرتبط با آن آمده است که جهت مطالعه بیشتر می توان به آن ها مراجعه کرد.
